Chính phủ ban hành Nghị định 261/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 100/2024/NĐ-CP (26/7/2024) về phát triển, quản lý nhà ở xã hội và Nghị định 192/2025/NĐ-CP (01/7/2025) hướng dẫn Nghị quyết 201/2025/QH15. Nghị định mới hoàn thiện cơ chế tài chính, điều kiện thụ hưởng và tín dụng ưu đãi, tạo thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận chính sách nhà ở xã hội (NOXH).
Một điểm nhấn là quy định cách tính khoản tiền tương đương giá trị 20% quỹ đất ở trong dự án nhà ở thương mại phải dành cho NOXH. Chủ đầu tư phải nộp: (i) tiền sử dụng đất tính trên 20% diện tích đất ở của dự án theo pháp luật đất đai; (ii) khoản tiền tương ứng chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật, xác định theo suất vốn đầu tư do Bộ Xây dựng công bố tại thời điểm tính nghĩa vụ tài chính, không bao gồm chi phí san lấp hoặc lấn biển (nếu có). Trách nhiệm nộp đúng hạn được siết chặt; chậm nộp phải chịu tiền chậm nộp theo pháp luật quản lý thuế. Toàn bộ số thu nộp ngân sách địa phương và quản lý theo quy định về Quỹ nhà ở quốc gia. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tiền, chủ đầu tư được xác định đã thực hiện xong nghĩa vụ NOXH.
Về đối tượng, Nghị định 261/2025/NĐ-CP điều chỉnh ngưỡng thu nhập để mua, thuê mua NOXH. Người chưa kết hôn hoặc độc thân có thu nhập thực nhận không quá 20 triệu đồng/tháng được mua NOXH; nếu đang nuôi con dưới 18 tuổi, mức tối đa nâng lên 30 triệu đồng/tháng. Với người đã kết hôn, tổng thu nhập của vợ chồng không vượt 40 triệu đồng/tháng trong 12 tháng liền kề. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được quyền điều chỉnh hệ số thu nhập phù hợp thực tế và có thể ban hành chính sách ưu tiên cho hộ có từ 3 người phụ thuộc trở lên. So với mức cũ (độc thân ≤15 triệu đồng/tháng; vợ chồng ≤30 triệu đồng/tháng), các ngưỡng mới phản ánh biến động thu nhập – chi phí, qua đó mở rộng cơ hội cho người lao động, công chức, viên chức đô thị.
Về tín dụng, lãi suất vay mua NOXH giảm từ 6,6%/năm xuống 5,4%/năm; lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất vay. Trường hợp cần thiết, Ngân hàng Chính sách xã hội phối hợp Bộ Xây dựng và cơ quan liên quan đề xuất điều chỉnh, trình Thủ tướng xem xét, quyết định, bảo đảm tính linh hoạt theo diễn biến thị trường vốn.
Nghị định cũng làm rõ điều kiện thu nhập đối với lực lượng vũ trang khi mua, thuê mua NOXH: vợ hoặc chồng của người đứng đơn (không thuộc diện chính sách đặc thù) phải có tổng thu nhập không vượt quá 1,5 lần thu nhập của sĩ quan cấp Đại tá, căn cứ xác nhận của cơ quan, đơn vị công tác. Quy định này nhằm bảo đảm công bằng giữa nhóm thụ hưởng theo tiêu chí chính sách và nhóm phụ thuộc.
Có hiệu lực từ ngày 10/10/2025, Nghị định 261/2025/NĐ-CP được kỳ vọng tăng tính khả thi của chương trình NOXH: minh bạch nghĩa vụ “20% quỹ đất” bằng tiền, nới ngưỡng thu nhập để bao phủ thêm nhóm đối tượng, đồng thời giảm chi phí vốn thông qua hạ lãi suất. Tổng thể, khung pháp lý mới góp phần tháo gỡ vướng mắc triển khai dự án, mở rộng nguồn cung NOXH và đáp ứng nhu cầu an cư của người lao động, đối tượng chính sách trong bối cảnh đô thị hóa nhanh.
