UBND TP. Hà Nội thời gian qua liên tục giao đất, hoàn thiện pháp lý để doanh nghiệp triển khai dự án nhà ở thương mại tại Từ Liêm, Thường Tín, Phúc Thọ, Hoài Đức. Mô hình chủ đạo là Nhà nước giao đất có thu tiền với phần xây nhà ở; phần còn lại như giao thông nội bộ, cây xanh, hạ tầng kỹ thuật, công trình công cộng được giao không thu tiền, chủ đầu tư xây dựng đồng bộ rồi bàn giao cho địa phương.
Tại Từ Liêm, theo Quyết định 5327/QĐ-UBND, TP giao hơn 1,55ha (đợt 3) cho CTCP Đầu tư Mai Linh thuộc dự án Golden Palace A; 0,79ha xây nhà thấp tầng, thời hạn đến 2/2067; hạ tầng giao thông hoàn thiện rồi bàn giao địa phương. Ở Thường Tín, CTCP Trường Thịnh Phát nhận 4,17ha theo Quyết định 5339/QĐ-UBND để làm khu nhà liền kề, trong đó 1,49ha giao có thu tiền 50 năm, hơn 2,68ha dành cho công trình công cộng và hạ tầng; trước đó TP giao 3,9ha cho CTCP Đầu tư Phát triển nhà Minh Dũng làm khu liền kề kết hợp thương mại tại Đô thị số 4, gồm 1,5ha nhà ở thương mại. Tại Phú Thượng, TP giao 0,5ha đã GPMB cho CTCP Đầu tư bền vững và phát triển PCI thực hiện Thái Hà Spring Garden và cho chuyển mục đích 0,9ha đất nhận chuyển nhượng. Ở Phúc Thọ, Hải Phát Land nhận 1,5ha xây nhà thấp tầng khu Đồng Cá; tổng dự án gần 4,5ha (gồm đất đấu giá và nhà ở xã hội), đầu tư hạ tầng trên hơn 2,5ha để bàn giao UBND xã. Các động thái tháo gỡ pháp lý, mặt bằng kỳ vọng sớm khơi thông nguồn cung.
Nút thắt lớn nhất là quy trình giao đất, tính tiền sử dụng đất. Việc hàng loạt doanh nghiệp như Mai Linh, Trường Thịnh Phát, PCI, Hải Phát Land… hoàn tất thủ tục là cơ sở để hoàn thành nghĩa vụ tài chính, khởi động và đẩy nhanh thi công, sớm đưa sản phẩm ra thị trường. TS. Nguyễn Minh Phong nhận định, đẩy nhanh giao đất giúp khơi thông vốn khi dự án có thể triển khai, mở bán, huy động nguồn lực xã hội; đồng thời tăng thu ngân sách từ tiền sử dụng đất, thuế, lệ phí, thúc đẩy ngành xây dựng, vật liệu và lao động địa phương. Quan trọng hơn, nguồn cung cải thiện sẽ góp phần điều chỉnh mặt bằng giá.
Giá BĐS Hà Nội tăng mạnh do lệch cung – cầu; nhu cầu chủ yếu ở phân khúc trung cấp, bình dân, trong khi nguồn cung lại thiên về cao cấp. Do đó, ngoài bổ sung lượng cung, cần điều hướng sang phân khúc tầm trung, đáp ứng nhu cầu ở thực, tránh mất cân đối nếu chỉ tập trung nhà thương mại cao cấp.
Theo Bộ Xây dựng, quý III/2025 giá sơ cấp căn hộ Hà Nội trung bình 95 triệu đồng/m2; hơn 43% nguồn cung mới trên 120 triệu đồng/m2. CBRE ghi nhận giá sơ cấp bình quân 9 tháng đã vượt 90 triệu đồng/m2, tăng 41% so với cùng kỳ 2024 (tăng khoảng 27 triệu đồng/m2). One Mount Group cho biết hơn 50% nguồn cung mở bán mới đã vượt 100 triệu đồng/m2; Tây Hà Nội có nơi khởi điểm 104 triệu đồng/m2. Mặt bằng giá vượt xa khả năng chi trả của đa số hộ đô thị.
Vì vậy, cần phân bổ quỹ đất hợp lý giữa các phân khúc; tăng tỷ trọng đất cho nhà ở xã hội, nhà giá hợp lý; khuyến khích doanh nghiệp phát triển sản phẩm phục vụ nhu cầu ở thực, kèm cơ chế hỗ trợ thuế, tiền sử dụng đất, tín dụng để kéo mặt bằng giá về mức cân đối hơn.
